ทรงกลมฟ้า

ขอบเขตทรงกลมรอบท้องฟ้า

หน้าที่ 1 || 2

3.ขอบเขตทรงกลมรอบท้องฟ้า


คำอธิบาย: http://www.sunflowercosmos.org/astronomy/guide_images/1Celestial001.jpg
ทรงกลมท้องฟ้า ที่มา :http://www.sunflowercosmos.org


ให้จิตนาการว่าขอบเขตรอบตัวเรา(โลก) ถูกห้อมล้อมไปด้วยท้องฟ้า ในท้องฟ้า มีกลุ่มดาวต่างๆ โคจรอยู่กระจัดกระจายเป็นจำนวนมาก   แต่เรามองเห็นเพียงครึ่งเดียวด้านที่อยู่เหนือศีรษะ และด้านรอบๆตัวโดยบริเวณ
 ห้อมล้อมทั้งหมดนี้ เรียกว่า Celestial Sphere  มีโลกเป็นจุดศูนย์กลางด้วยรัศมี ไม่มีจุดสิ้นสุดมีเส้นสมมุติ และจุดที่เกี่ยวข้องดังนี้

Vertical : เส้นตั้ง
Earth's axis : เส้นแกนโลก (เอียง 23.5 องศา)
North celestial pole : ขั้วท้องฟ้าเหนือ
South celestial pole : ขั้วท้องฟ้าใต้
Ecliptic : เส้นสุริยะวถี ระนาบสมมติที่เกิดจาก แนวการโคจรดวงอาทิตย์โลก
เมื่อสังเกตจากผิวโลก ระนาบนี้จะปรากฏเป็นเส้นบนท้องฟ้า
Celestial Equator : เส้นศูนย์สูตรฟ้า จะอยู่ในระนาบเดียวกับเส้นศูนย์สูตรโลก  สัมพันธ์กับการหมุนรอบตัวเองของโลก โดยแนวของเส้นศูนย์สูตรฟ้าจะสัมพันธ์   กับตำแหน่งของผู้สังเกตบนโลก (แต่ละ ละติจูด) และตำแหน่งของดาวเหนือ
Right ascension และ Declination : ใช้ร่วมกันกำหนดพิกัดตำแหน่งของดาว
Right ascension (RA) แสดงการแบ่งเส้นวงกลมชั่วโมงบนทรงกลมท้องฟ้าโดย  มีหน่วยเป็น ชั่วโมง นาที วินาที บอกพิกัดวัตถุท้องฟ้าในระบบเส้นศูนย์สูตรเส้น RA
มีระยะห่าง เชิงมุม 15 องศาเท่ากับ 1 ชั่วโมง รวม 24 ชั่ว โมงเท่ากับ 360 องศา
 ยืนหันหน้าสู่ทิศเหนือเริ่มนับไปทางตะวันออก (จาก 0 ชั่วโมง จนสิ้นสุด 24 ชั่วโมง ช่องละ 2 ชั่วโมง ตามเส้นแบ่งแนวตั้งโดยรอบ )
Declination (Dec) แสดงค่าระยะเชิงมุม ตำแหน่งดาวอยู่ห่างจากเส้น Equatorial (ศูนย์สูตรฟ้า)
ตั้งแต่ 0 องศาสูงไป ระหว่าง 0 ถึง+90 องศา หรือต่ำลง ระหว่าง 0 ถึง –90 องศา (ตามเส้นแบ่งแนวนอน)
มีระยะมุมเท่าใด เมื่อเส้น RA มีจุดตัดกับ Dec จะเป็นตำแหน่งดาวหรือวัตถุต่างๆที่ อยู่บนท้องฟ้าสามารถ
ตั้งพิกัดมองจากจุดที่ดูดาวบนพื้นโลก แสดงค่าดัง ตัวอย่าง

คำอธิบาย: http://www.sunflowercosmos.org/astronomy/guide_images/1Celestial002.jpg
Celestial coordinates ที่มา : :http://www.sunflowercosmos.org


คำอธิบาย: http://www.sunflowercosmos.org/astronomy/guide_images/4RA-Dec.jpg
Celestial equator ที่มา : :http://www.sunflowercosmos.org

ตำบลที่ตั้ง ของการสังเกตดาวจากพื้นโลก


คำอธิบาย: http://www.sunflowercosmos.org/astronomy/guide_images/latitude.jpg
การเห็นดาวบนท้องฟ้าแต่ละพื้นที่บนโลก ที่มา : :http://www.sunflowercosmos.org

การเห็นดาวบนท้องฟ้าแต่ละพื้นที่บนโลก มีความแตกต่างกัน แล้วแต่ละกรณีขึ้น อยู่กับ Latitude เช่น
บริเวณขั้วโลกเหนือ (North pole)จะไม่เห็นว่าดาวบนท้องฟ้า เคลื่อนขึ้นมาหรือลับ ขอบฟ้า แต่จะเห็นหมุนรอบเป็นวงกลม
บริเวณแนวเส้นศูนย์สูตร (Equator) จะเห็นการเคลื่อนตัวของดาวผุดขึ้นจากเส้น ขอบฟ้า และลับขอบฟ้า จากทิศเหนือและทิศใต้
บริเวณแนว ละติจูดกลาง (Mid-latitude)จะเห็นการเคลื่อนตัวของดาวผุดขึ้นจาก เส้นขอบฟ้าบางกลุ่ม เห็นหมุนรอบเป็นวงกลมบางกลุ่ม

หน้าที่ 1 || 2


ผู้จัดทำ นางมาลินี ศิริจารี

Email : malinee@rajsima.ac.th